Laatst kwam ik een juf tegen waar ik op de basisschool les van gehad heb. We hadden het over mijn carrièreswitch en ze vroeg naar de aanleiding om het vastgoed te verlaten en te kiezen voor bewustzijnsontwikkeling en begeleiding van (ouders van) kinderen die zich herkennen in elementen van hoogbegaafd zijn. Eerst gaf ik het eerlijke én sociaal vriendelijke antwoord: dat ik zo veel van mijn kinderen geleerd heb en dat ik dat graag wil delen met anderen.
Maar tegelijkertijd leek het me goed om ook het botte bijl-antwoord te geven. Dus ik zei:
‘Ik heb tot m’n 8e jaar intens gelukkige herinneringen aan mijn jeugd en daarna niet meer.’
Daar schrok ze van en ze zei:
‘Nou, dat heb je dan verdomd goed verborgen weten te houden.’
Ja. En dat is dus precies het probleem.
Als jong kind had ik niet in de gaten dat ik dat deed. Ik werd kampioen in de omgeving scannen en inschatten wat van me verwacht werd. Vervolgens ging ik me zo gedragen als dat van me verwacht werd. Dat patroon werd een gewoonte. Zonder dat ik er erg in had veranderde ik in een blij, braaf en vriendelijk kind, dat goed mee kon op school, met iedereen kon opschieten en nooit problemen maakte. Want zo hoorde het.
Voor mij was en is het heel normaal dat ik bij elke activiteit die ik onderneem, hoe klein ook, honderd vragen kan bedenken en een hele boom kan opzetten over wat er gebeurt als het anders gaat dan het hoort. Van je neus snuiten tot je gymkleren aandoen. Van je jas ophangen tot je boterham eten. Van taal en sommen maken tot de eindmusical in groep 8.
Ongeluk zit in een klein hoekje. Geluk in de rest van de wereld.
Loesje.
Hoogbegaafd en altijd 'aan': wat er van binnen gebeurt
Wat er van binnen gebeurt is veel meer dan je aan de buitenkant ziet. En het maakt niet uit hoe je het noemt. Of je het hoogbegaafd noemt, hooggevoelig of er liever geen naam aan geeft. Er is geen eenduidige wetenschappelijke definitie van hoogbegaafdheid. Daarom heb ik de voorkeur om geen stempel te plakken op wat je ervaart en focus ik op de ervaring. Met als doel om jou inzicht te geven in een manier waarop je anders zijn kan ervaren.
Een greep uit mijn 10-jarige brein: Het snot zakt uit m’n neus, dus ik haal ‘m op. Iemand kijkt… wat denkt diegene nu? Die zal me wel smerig vinden want je neus ophalen is niet netjes, dat hoort niet zo. Maar hoe smerig is dat eigenlijk? Chinezen snuiten nooit hun neus in een zakdoek, dat vinden zij dan weer smerig. Maar als ik nu in het openbaar mijn neus ga snuiten wat denkt die ander dan? Wat voor geluid gaat het maken? Hoe hard mag het klinken? Is mijn zakdoek wel groot genoeg? Ik heb een stoffen zakdoek en de rest van de klas papieren, waarom eigenlijk? Is dat ook al smerig?
Dit waren misschien twee seconden van een totaal onbenullig voorvalletje, het hebben van een snottebel. Maar zo zag mijn hoofd er dus de hele dag uit.
Het gaat over fulltime aanpassen. Over alle minuscule kleine dingen. 24/7.
En al die gedachten zijn uiteindelijk terug te voeren op één vraag:
Ben ik normaal?
En misschien nog wel een diepere vraag:
Ben ik het waard?
Fulltime aanpassen: wanneer ‘normaal doen’ je overlevingsstrategie wordt
Ieder mens heeft liefde en bevestiging nodig. We vinden het fijn om aardig gevonden te worden, om gewaardeerd te worden, om ertoe te doen. Maar wat is dan ‘normaal’? Bestaat normaal wel? Voor mij is alles normaal. Je bent zoals je bent en dat is voor jou normaal, dus het ís normaal. Maar in onze maatschappij ben je al snel niet normaal als je afwijkt van het gemiddelde. We zien dat bij mensen met een andere geaardheid, een andere huidskleur, een andere achtergrond. Intelligentie en sensitiviteit zie je minder aan de buitenkant, maar door de groep wordt feilloos opgepikt dat je niet gemiddeld bent.
Doordat hoogbegaafde kinderen naast een snel werkend brein ook een rijk gevoelsleven hebben, wat over elk ogenschijnlijk onbenullig voorval een enorme boom kan opzetten, kunnen ze uit balans raken. Door vooral bezig te zijn met wat de buitenwereld normaal vindt, dat als maatstaf te nemen en je daarnaar te gedragen….lukt het niet meer om te voelen waar je zelf blij van wordt.
De onbalans zit niet in hoe je je voelt.
De onbalans zit in dat je niet meer voelt wie je bent.
Niet meer voelen waar jij blij van wordt.
Niet meer weten wie jij bent.
Niet meer weten wat jij wilt.
Gedrag kan misleiden.
De buitenwereld vindt het gedrag wat het kind laat zien normaal. Ook de juf die ik sprak vond die blije, brave Brenda normaal. Niet alleen de juf. Ook mijn ouders, mijn zus, de kinderen in mijn klas, mijn vrienden, de mensen uit het dorp… voor de buitenwereld ging het goed. Maar aan de binnenkant speelde een hele wereld die weinig gezien werd.
Bovendien werd er bij ons thuis weinig over gevoel gepraat. We waren een typisch christelijk gezin met een nuchtere plattelandsmentaliteit: alles netjes naar de buitenwereld en vooral doorgaan. Niet lullen maar poetsen. Als ik moest huilen, me zorgen maakte, me verveelde en daardoor lastig gedrag liet zien of ’s nachts onrustig was, werd daar niet echt bij stilgestaan. Er werd weinig gekeken naar wat eronder zat of waarom ik zo reageerde. De reacties waren vaker gericht op het stoppen van het gedrag dan op het begrijpen ervan.
Het belang van écht gezien worden voor hoogbegaafde kinderen
Ik neem niemand iets kwalijk. Iedereen deed wat hij kon met wat hij wist. Naar eer en geweten.
Maar het heeft me wel geleerd hoe belangrijk het is dat een kind gezien wordt. Écht gezien wordt.
Na een jaar of tien bewustzijnsontwikkeling zei iemand die mij al heel lang van dichtbij kent:
‘Ik ken jou niet meer.’ Dat was geen fijn moment, omdat er ergens een lijntje werd doorgeknipt. En tegelijkertijd dacht ik:
Ja. Precies. Dat klopt. En ik ben mezelf meer dan ooit.
Ik voel me weer zo gelukkig als dat 7-jarige meisje.
Eindelijk is het gevoel weer terug dat al die jaren uit stond. Gedrag dat voor mij klopt bij het moment en bij wat nodig is laat ik toe. Ik mag er zijn én ik ben het waard, precies zoals ik bedoeld ben. En ja… vergeef me… dat ik dat niet altijd even handig of kloppend ten uitvoer breng.
Ik heb nog zo’n 35 jaar oefening in te halen 😉.
Herken je jezelf, je kind of je gezin in dit verhaal?
Ik schrijf en deel regelmatig over hoogbegaafdheid, aanpassen, opvoeden en jezelf zijn.
Je kunt je inschrijven voor mijn nieuwsbrief, me een mail sturen of verder lezen op mijn website.
